Çocuk istismarı; bir çocuğa zarar veren ya da zarar riski oluşturan davranışları ve ihmali kapsar. İstismar edenler çoğu zaman çocuğun tanıdığı, güvendiği kişilerdir. İstismar çocuğun beden sağlığını, duygusal gelişimini ve ilişkilerini uzun yıllar boyunca etkileyebilir; bu nedenle fark etmek ve harekete geçmek çok önemlidir.
Türleri
- Fiziksel istismar: Çocuğa vurmak, sarsmak, yakmak ya da başka biçimde bedenine zarar vermek.
- Cinsel istismar: Bir çocuğu herhangi bir cinsel etkinliğe dahil etmek ya da maruz bırakmak.
- Duygusal istismar: Sürekli aşağılama, tehdit, korkutma, reddetme.
- İhmal: Beslenme, barınma, sağlık, eğitim, güvenlik ya da sevgi gibi temel ihtiyaçların karşılanmaması.
Uyarı işaretleri
Tek bir işaret istismarı kanıtlamaz; ama bir arada görülen ya da süren değişiklikler dikkat gerektirir:
- Açıklanamayan ya da açıklamasıyla uyuşmayan yaralanmalar
- Davranışta ani değişim: içe kapanma, korku, öfke ya da gerilemeler
- Belirli bir kişiden ya da yerden belirgin korku, eve gitmek istememe
- Yaşına uygun olmayan cinsel bilgi ya da davranış
- Sürekli açlık, bakımsızlık, karşılanmamış tıbbi ihtiyaçlar
- Okul başarısında düşüş, uyku sorunları, kâbuslar
Bir çocuk sana anlatırsa
- Sakin kal ve dinle. Ona inandığını söyle.
- “Bunu anlatman çok doğru, bu senin suçun değil” de.
- Ayrıntı için sorguya çekme; bunu uzmanlara bırak.
- Sır tutacağına söz verme; onu korumak için yardım isteyeceğini açıkla.
- Çocuğun güvenliğini sağla ve hemen bildir.
Nereye bildirilir?
Çocuk yakın bir tehlike altındaysa 112'yi ara. Türkiye'de Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının ALO 183 Sosyal Destek Hattı'na da başvurabilirsin. Kolluk ve savcılık da bildirim alır. Sağlık çalışanları gibi bazı meslek gruplarının bildirim yükümlülüğü vardır. Emin olmasan bile endişeni paylaşmak, durumu değerlendirebilecek kurumların devreye girmesini sağlar.
Ebeveynler için destek
Öfkesini kontrol etmekte zorlanan ya da ebeveynlik yükü altında ezildiğini hisseden yetişkinler için de yardım vardır. Bir ruh sağlığı uzmanından ya da sosyal hizmetlerden destek istemek, çocuğu korumanın önemli bir parçasıdır.