Depresyon, yalnızca üzgün hissetmek değildir. Duyguları, düşünceleri, bedeni ve gündelik işlevselliği etkileyen ciddi ama tedavi edilebilir bir duygudurum bozukluğudur. Belirtiler en az iki hafta boyunca, günün büyük bölümünde sürer. Depresyonun birkaç farklı türü vardır ve tedavi bu farklara göre planlanır.
Depresyon türleri
- Majör depresyon: En az iki hafta süren, çökkün ruh hâli ya da ilgi kaybıyla birlikte uyku, iştah, enerji ve odaklanmada belirgin değişiklikler.
- Kalıcı depresif bozukluk (distimi): Daha hafif ama en az iki yıl süren çökkünlük.
- Perinatal depresyon: Hamilelikte ya da doğumdan sonra başlayan depresyon.
- Mevsimsel örüntülü depresyon: Genellikle sonbahar-kış aylarında, gün ışığının azalmasıyla başlayıp bahar ve yazın hafifleyen depresyon.
- Psikotik özellikli depresyon: Ağır depresyona sanrı ya da varsanıların eşlik ettiği tablo.
- Bipolar bozukluğun depresyon dönemleri de benzer görünür ama tedavisi farklıdır; bu yüzden doğru değerlendirme önemlidir.
Belirtiler
- Süren üzüntü, kaygı ya da boşluk hissi
- Umutsuzluk, değersizlik ya da suçluluk
- Zevk alınan şeylere ilginin kaybı
- Yorgunluk, yavaşlama ya da huzursuzluk
- Odaklanma ve karar vermede güçlük
- Uyku ve iştah değişiklikleri
- Açıklanamayan ağrılar
- Ölüm ya da intihar düşünceleri
Tedavi seçenekleri
- Psikoterapi: Bilişsel davranışçı terapi, kişilerarası terapi ve davranışsal aktivasyon gibi yöntemler etkilidir.
- İlaç tedavisi: Antidepresanlar bir hekim tarafından başlanır; etkilerinin ortaya çıkması birkaç hafta sürebilir. Hekime danışmadan bırakılmamalıdır.
- Birlikte tedavi: Orta ve ağır depresyonda psikoterapi ve ilaç birlikte daha etkili olabilir.
- Işık tedavisi: Mevsimsel örüntülü depresyonda bir seçenek olabilir.
- Beyin uyarım tedavileri: Diğer tedavilere yanıt vermeyen ağır durumlarda uzmanlarca değerlendirilir.
Düzenli uyku, hareket, sosyal bağlantılar ve gerçekçi küçük hedefler tedaviyi destekler. Depresyon iyileşebilir; doğru tedaviyi bulmak bazen birkaç denemeyi gerektirir.
Acil durum: Kendine ya da bir başkasına zarar verme düşüncesi varsa ya da güvende değilsen hemen 112'yi ara veya en yakın acil servise git.