Doğum, sevinçle birlikte büyük bir bedensel ve duygusal değişimdir. Hormon değişiklikleri, uykusuzluk ve yeni sorumluluklar ilk haftalarda duygusal dalgalanmalara yol açabilir. Ancak bazı annelerde bu dönem, tedavi gerektiren bir depresyona dönüşür. Doğum sonrası depresyon annenin bir zayıflığı ya da kusuru değildir; yaygın ve tedavi edilebilir bir sağlık sorunudur.
Annelik hüznü (“baby blues”) ve depresyon farkı
- Annelik hüznü: Doğumdan sonraki ilk günlerde başlar; ağlama, duygusal hassasiyet, kaygı ve uyku güçlüğü görülür. Genellikle iki hafta içinde kendiliğinden geçer.
- Doğum sonrası depresyon: Daha yoğundur ve iki haftadan uzun sürer. Hamilelik sırasında ya da doğumdan sonraki aylarda, hatta ilk yıl içinde başlayabilir.
Belirtiler
- Süren üzüntü, umutsuzluk, boşluk hissi
- Sık ağlama
- Aşırı kaygı, huzursuzluk
- Bebekle bağ kurmakta güçlük
- Yetersiz ya da kötü bir anne olduğu düşüncesi, suçluluk
- Bebek uyurken bile uyuyamamak ya da çok fazla uyumak
- İştah değişiklikleri, yorgunluk
- Aileden ve arkadaşlardan uzaklaşma
- Kendine ya da bebeğe zarar verme düşünceleri
Risk etkenleri
Daha önce depresyon ya da kaygı yaşamış olmak, hamilelikte depresyon, sosyal desteğin az olması, stresli yaşam olayları, ilişki sorunları ve zorlu bir hamilelik ya da doğum riski artırır. Babalar ve diğer ebeveynler de doğum sonrası dönemde depresyon yaşayabilir.
Tedavi
Doğum sonrası depresyon psikoterapi, ilaç tedavisi ya da ikisinin birlikteliğiyle tedavi edilir. Emziren anneler için de uygun ilaç seçenekleri vardır; bu karar mutlaka bir hekimle verilmelidir. Uyku için destek, ev işlerinde yardım ve yalnız kalmamak iyileşmeyi kolaylaştırır.
Acil durumlar
Nadir görülen doğum sonrası psikoz; karışıklık, gerçekte olmayan şeyleri görme ya da duyma, aşırı huzursuzluk ve tuhaf düşüncelerle seyreder ve acil tedavi gerektirir. Kendine ya da bebeğe zarar verme düşünceleri varsa hemen 112'yi ara.