Ergenlik; bedenin, duyguların ve ilişkilerin hızla değiştiği bir dönemdir. Ruh hâli dalgalanmaları, aileden çok arkadaşlara yönelmek, daha fazla mahremiyet istemek bu dönemin olağan parçalarıdır. Ancak bazı değişiklikler, gencin bir ruh sağlığı sorunuyla mücadele ettiğini gösterebilir. Ergenlerde kaygı, depresyon, yeme bozuklukları, DEHB ve madde kullanımı sık karşılaşılan sorunlardır.
Ne zaman dikkat etmeli?
Tek bir kötü gün değil, süren ve hayatı etkileyen değişiklikler önemlidir. Özellikle iki haftadan uzun sürüyorsa şunlara dikkat et:
- Sık sık üzgün, öfkeli ya da gergin görünmek
- Daha önce zevk aldığı şeylerden uzaklaşmak, arkadaşlardan kopmak
- Uyku ya da iştahta belirgin değişim
- Okul başarısında ani düşüş, devamsızlık
- Belirgin bir neden olmadan sık baş ya da karın ağrısı
- Alkol ya da madde kullanımı
- Kendine zarar verme belirtileri ya da ölümle ilgili sözler
Aile olarak ne yapabilirsin?
- Sorgulamadan, yargılamadan konuşmaya alan aç. Hemen çözüm önermek yerine dinle.
- Gözlemini somut ve sakin biçimde paylaş: “Son zamanlarda geceleri az uyuyorsun, merak ediyorum nasılsın.”
- Uyku, düzenli yemek ve hareket gibi temel düzeni birlikte gözet.
- Okulun rehberlik servisiyle iş birliği yap.
- Değişiklikler sürüyorsa bir çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanından randevu al.
Gençler çoğu zaman yardım istemekte zorlanır; bir yetişkinin fark edip adım atması büyük fark yaratır. Erken destek, sorunların derinleşmesini önlemeye yardım eder.
Acil durum: Kendine ya da bir başkasına zarar verme düşüncesi varsa ya da güvende değilsen hemen 112'yi ara veya en yakın acil servise git.