Uyku, beynin ve bedenin kendini onardığı aktif bir süreçtir. Öğrenme, bellek, duygu düzenleme, bağışıklık ve metabolizma uyku sırasında desteklenir. Yetersiz uyku dikkat dağınıklığına, sinirliliğe ve kaza riskinin artmasına yol açar; uzun vadede pek çok sağlık sorunuyla ilişkilidir.
Yaşa göre önerilen uyku süreleri
- Okul öncesi çocuklar (3–5 yaş): 10–13 saat (gündüz uykusu dahil)
- Okul çağı çocuklar (6–12 yaş): 9–12 saat
- Ergenler (13–18 yaş): 8–10 saat
- Yetişkinler: en az 7 saat
Bunlar ortalama önerilerdir; bazı kişiler biraz daha fazla ya da az uykuyla iyi hissedebilir. Önemli olan sabah dinlenmiş uyanmak ve gün boyu işlevini sürdürebilmektir. Uykunun süresi kadar düzeni ve kalitesi de önemlidir.
İyi uyku için alışkanlıklar
- Hafta sonu dahil her gün benzer saatte yat ve kalk.
- Sabah gün ışığı al; akşam ışıkları azalt.
- Yatmadan önceki saatte ekranlardan uzaklaş.
- Öğleden sonra kafeinli içecekleri sınırla.
- Alkolün uykuyu bölebileceğini unutma.
- Yatak odasını serin, karanlık ve sessiz tut.
- Uykuya dalamazsan yatakta uzun süre dönmek yerine kalkıp sakin bir şey yap, uykun gelince dön.
- Gündüz uykularını kısa tut.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Bu alışkanlıklara rağmen haftalardır uyuyamıyorsan, uykuda nefes durmaları fark ediliyorsa ya da gündüz sık sık uyukluyorsan bir uyku bozukluğu olabilir; bir hekimle görüşmek iyi olur.