Ruh sağlığı; duygusal, psikolojik ve sosyal iyi oluşumuzu kapsar. Nasıl düşündüğümüzü, hissettiğimizi ve davrandığımızı etkiler. Stresle nasıl başa çıktığımız, başkalarıyla nasıl ilişki kurduğumuz ve nasıl kararlar verdiğimiz de ruh sağlığımızla ilgilidir. Çocukluktan yaşlılığa kadar hayatın her döneminde önemlidir.
Ruh sağlığı ile ruhsal bozukluk aynı şey değil
Ruh sağlığı bir yelpazedir. Ruhsal bir bozukluğu olmayan biri de zor bir dönemde kötü hissedebilir; ruhsal bir bozukluğu olan biri de doğru destekle iyi bir yaşam sürebilir. İyi ruh sağlığı, olumsuz duyguları hiç yaşamamak değil, onlarla baş edebilecek esnekliğe sahip olmaktır.
Neden önemli?
İyi ruh sağlığı hayatın olağan stresleriyle baş etmeyi, fiziksel sağlığı korumayı, iyi ilişkiler kurmayı, üretken olmayı ve potansiyelini gerçekleştirmeyi destekler. Ruh sağlığı ile beden sağlığı da birbirini etkiler: Örneğin depresyon bazı kronik hastalıkların riskini artırabilir, kronik hastalıklar da ruhsal sorunlara zemin hazırlayabilir.
Ruh sağlığını etkileyen etkenler
- Genler ve beyin kimyası gibi biyolojik etkenler
- Travma ve istismar dahil yaşam deneyimleri
- Ailede ruhsal sorunların bulunması
- Yaşam tarzı: uyku, beslenme, hareket, madde kullanımı
- Sosyal destek, yalnızlık ve yaşam koşulları
Ne zaman destek almalı?
Uyku ya da iştahında belirgin değişim, sevdiğin şeylerden uzaklaşma, sürekli enerji düşüklüğü, umutsuzluk, gündelik işleri sürdürememe ya da ani duygu değişimleri birkaç haftadır sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek iyi gelebilir.
Acil durum: Kendine ya da bir başkasına zarar verme düşüncesi varsa ya da güvende değilsen hemen 112'yi ara veya en yakın acil servise git.