Uyku apnesi, uyku sırasında nefesin tekrar tekrar durduğu ya da çok azaldığı yaygın bir bozukluktur. Bu duraklamalar birkaç saniyeden bir dakikaya kadar sürebilir ve bir gecede pek çok kez yaşanabilir. Her duraklamada beyin kısa süreliğine uyanır; kişi çoğu zaman bunu hatırlamaz ama uyku derinleşemez.
Türleri
En sık görülen tür obstrüktif uyku apnesidir: Uykuda boğazdaki dokular gevşer ve hava yolunu tıkar. Daha seyrek görülen santral uyku apnesinde ise beyin solunumu kontrol eden sinyalleri düzenli göndermez.
Belirtiler
- Yüksek sesli, düzensiz horlama
- Yanındakinin fark ettiği nefes durmaları, boğulur gibi uyanmalar
- Gündüz aşırı uykululuk ve yorgunluk
- Sabah baş ağrısı, ağız kuruluğu
- Dikkat ve bellek sorunları, sinirlilik
- Gece sık idrara çıkma
Risk etkenleri
Fazla kilo, kalın boyun çevresi, büyük bademcikler, erkek cinsiyet, ileri yaş, ailede uyku apnesi, alkol ve sakinleştirici kullanımı ile sigara riski artırır. Çocuklarda büyük bademcik ve geniz eti sık bir nedendir.
Neden önemli?
Tedavi edilmeyen uyku apnesi yüksek tansiyon, kalp hastalığı, inme, tip 2 diyabet ve trafik ya da iş kazaları riskinin artmasıyla ilişkilidir. Ayrıca ruh hâlini ve yaşam kalitesini olumsuz etkiler.
Tanı ve tedavi
Tanı, uykuda solunumun ve oksijen düzeyinin izlendiği bir uyku testiyle konur. Hafif durumlarda kilo vermek, alkolden kaçınmak ve sırtüstü yerine yan yatmak yardımcı olabilir. En sık kullanılan tedavi, uykuda maske aracılığıyla hava yolunu açık tutan CPAP cihazıdır. Bazı kişilerde ağız içi aparatlar ya da cerrahi seçenekler değerlendirilir.